Kind van de aarde: gothic horror van eigen bodem

Lucy Applewhite is dertien en doodsbang om volwassen te worden - want volwassen worden zou kunnen betekenen dat ze een slecht mens wordt. Er is namelijk iets vreemds aan de hand. Vreemde, bovennatuurlijke krachten beginnen zich steeds dwingender in haar te manifesteren en de open haard fluistert haar de vreemdste dingen toe. Intussen probeert ze ook nog haar beginnende puberteit te navigeren. Tot het einde van deze met zorg opgebouwde roman met een sterk gothic tintje blijft één vraag branden: is Lucy Applewhite een heks?

Rosemary's Baby: revisited

Eekhout geeft aan dat de film Rosemary's Baby een grote inspiratie was voor haar nieuwste roman, en dat is te merken. We volgen Lucy Applewhite, die met haar alleenstaande moeder in een appartementengebouw woont. Haar moeder is actrice en veel van huis, maar ondanks hun liefdevolle relatie loopt er iets scheef. Lucy komt er namelijk achter dat haar moeder als gevolg van een gewelddadige aanval zwanger is geworden. De identiteit van Lucy's vader blijft een mysterie. Lucy weet dat hij een misdadiger en slecht mens is, en is als gevolg daarvan doodsbang dat zij ook een slecht mens wordt. Met net iets té bemoeizuchtige buren die meer weten dan ze laten merken en de occulte krachten die Lucy bij zichzelf ontdekt, beantwoordt dit boek de vraag: wat als de baby van Rosemary een puber van dertien was geworden?

Lucy als geloofwaardige puber

Wat de horror in het boek zo treffend maakt, is de geloofwaardigheid van Lucy als hoofdpersonage. Ze heeft diepte en is iemand voor wie je snel sympathie voelt. Ze is daarbij op veel vlakken een echte puber. Naast haar iets minder normale doodsangst voor haar ontluikende krachten waarmee ze de levens van anderen kan beïnvloeden, de vreselijke manier waarop ze verwekt is en het appartement waar het lijkt te spoken, is ze ook gewoon bezig met haar sociale status op school en hoe graag ze naar het Beatles-concert zou willen. Een leuk detail is haar obsessie met Ringo Starr. Aan het einde van het boek wordt er zelfs (een beetje clichématig/met een flinke oogrol) gesuggereerd dat Lucy in the Sky with Diamonds op haar is geïnspireerd. Haar realistische persoonlijkheid houdt het mysterie van Lucy's bovennatuurlijke gaven sterk in stand; want welke dertienjarige heeft niet eens stiekem gedacht een heks te zijn? Het grote verschil is dat het bij Lucy nog wel eens echt het geval kan zijn, en dat het haar over zou kunnen nemen tot ze er geen controle meer over heeft. En dan kan ze écht niet meer naar een concert van de Beatles.

Vrouwelijke kracht centraal

Wat opvalt, is de centrale rol van de vrouwelijke personages en de bijrollen van de mannen. We volgen Lucy en haar moeder, de vrouwelijke vriendinnen -bijzondere vrouwen die Lucy ontmoet- en de mysterieuze, naamloze heksen in de open haard (die zich nooit fysiek laten zien en wellicht alleen in Lucy's hoofd bestaan) zijn centrale, levendige personages. De vader van Lucy krijgt nooit een naam en verder praat ze alleen met een mannelijke psycholoog die haar slecht lijkt te begrijpen. Terwijl Lucy gedurende het boek haar ontluikende krachten, die Carrie-achtig verbonden lijken te zijn aan haar beginnende puberteit, verder ontdekt, wordt ze hierin gesteund door de vrouwelijke invloeden in haar leven, zoals haar moeder en de excentrieke eigenaresse van een spirituele winkel. Het is een verademing zulke uitgewerkte vrouwelijke hoofdpersonages terug te zien in een gothic-horrorboek, waarin de vrouwen toch regelmatig flauwgevallen op een chaise longue liggen of een (geseksualiseerde) bijrol innemen.

Eekhout zet het thema van vrouwelijke kracht sterk neer. Wanneer Lucy zichzelf toestaat haar occulte krachten te omarmen, hoewel dit voor haar wel een pijnlijk en ontwrichtend proces is, suggereert de tekst dat ze haar moeder spiritueel weet aan te zetten om haar relatie met een theaterregisseur af te breken die haar duidelijk alleen maar gebruikt voor haar lichaam en daar ook haar hoofdrol van af laat hangen. Wat Eekhout slim doet, is in het midden laten of dit ook echt Lucy's bovennatuurlijke macht is, of dat Lucy's moeder er gewoon op eigen houtje genoeg van had. Gedurende het hele boek wordt er gehint naar de occulte krachten van Lucy, maar nooit komen we er écht achter of het allemaal gebeurt, of dat Lucy gewoon een heel actief inbeeldingsvermogen heeft. Dit maakt het boek veel spannender en laat de lezer veel meer zelf invullen. In een wereld waarin veel toch al voorgekauwd wordt, is dit verfrissend én wordt het een stuk enger als er iets onverklaarbaars gebeurt.

Toch wat onvermijdelijke clichés

Tussen al de goed uitgewerkte personages door sluipen er toch wat clichés het boek in die soms een beetje dwars kunnen zitten. Opvallend zijn bijvoorbeeld de pestkoppen op Lucy's school: plat geschreven, standaard populaire meiden, die niets meer zijn dan kortzichtig, oppervlakkig en knap (en blond). Vooral in een boek waarin vrouwelijkheid en begrip voor de nuances en de gruwelen van het vrouw-zijn zo centraal staat, is dit een schrijnend contrast. Ook duikt er hier en daar wel weer een sadistische non of enge hekserige buurvrouw op. Het kan de voorzichtig opgebouwde horror soms verstoren, maar gelukkig niet tot het punt dat het verhaal niet meer goed werkt. Dit is een gevalletje 'even doorheen lezen en weer verder'. Voor je het weet, begint de open haard weer onheil te fluisteren en zit je er weer helemaal in.

Een solide geheel

Naast de paar overbodige clichés en de soms net iets te plat geschreven bijpersonages, is Kind van de aarde een solide gothic-horrorboek waar je doorheen vliegt. Het is vlot geschreven, meeslepend en oprecht spannend. Het boek neemt je niet aan de hand mee en vertrouwt je erop dat je zelf ook prima dingen in kan vullen en kan ontdekken. Daarbij is het boek niet bang om diepgaandere vragen te stellen: wat ís slecht zijn? Wanneer moeten we ophouden een kind voor bepaalde dingen te beschermen? Wat wordt vrouwen in hemelsnaam allemaal aangedaan en wat voor schuld dragen we daar gezamenlijk voor? En ís Lucy Applewhite een heks? Op dat laatste krijgen we nooit een definitief antwoord. Maar het is het zeker waard om in Kind van de aarde te duiken en het zelf te ontdekken.

Kind van de aarde is bij verschillende boekhandels en online (web)winkels verkrijgbaar en kost € 24,99.