Een ode aan remakes: The Evil Dead

Creativiteit kent vele vormen. Want wat is écht origineel? De boekdrukkunst werd zelfs op twee plekken onafhankelijk van elkaar uitgevonden, toeval of onvermijdelijk? In de filmwereld horen we vaak de verzuchting: “Alweer een remake, kan Hollywood niets nieuws bedenken?” En eerlijk is eerlijk, soms lijkt het of er er alleen maar remakes, reboots, spin-offs, sequels en prequels worden gemaakt.

Toch hebben remakes hun waarde. Sterker nog: Remakes zijn zelfs broodnodig! Daarom vandaag een longread over The Evil Dead-remakes!

Sam Raimi's The Evil Dead

Wie is er niet mee opgegroeid? Dit is misschien wel een van de allerbeste voorbeelden om remakes te bespreken.

Sam Raimi en Bruce Campbell zijn als vrienden samen opgegroeid en maakten al diverse korte films met een Super 8-camara. Tijdens de opnames van een spannende scène van hun eerste avondvullende film It's Murder! kwam Raimi op het idee om meer met horror te gaan doen. Veel wist hij nog niet van het genre, dus bezocht hij samen met Campbell veel sciencefiction- en horrorfilms in drive-in bioscopen. Wat ze daar leerden was: "the gore the merrier".

Het origineel van 1978

De B-film trok Raimi enorm, maar hij wilde wel een hoger budget dan de $2.000 van zijn debuutfilm. In 1978 maakten regisseur Sam Raimi, producent Rob Tapert en hoofdrolspeler Bruce Campbell voor $1.600 de korte film Within the Woods. Een proof-of-concept om investeerders te vinden voor de film. Het verhaal kennen we: Twee koppels spenderen een weekend in een verlaten huisje in het bos. Ze komen erachter dat het huisje op een oude begraafplaats staat en binnen de kortste keren raken ze in de problemen door diverse demonen.

De grote inspiratie voor Raimi was het werk van H. P. Lovecraft en met name de Necronomicon. Opvallend is wel dat de Book of the Dead volledig ontbreekt in deze versie.

De eerste remake in 1981

Het lukte Sam Raimi om de lokale bioscoop te overtuigen om Within the Woods te vertonen voor The Rocky Horror Picture Show. En daarmee bereikte hij precies de filmrecensent van The Detroit News. Dit hielp weer een beetje om geld bij elkaar te sprokkelen. Toch heeft hij alsnog flink moeten bedelen om het totaal van $90.000 bij elkaar te krijgen voor de speelfilmremake. Bruce Campbell keerde wederom terug in zijn rol. De opnames kunnen beginnen en in 1981 is de bovennatuurlijke B-horrorfilm The Evil Dead af! Dit keer is de oude begraafplaats ingewisseld voor de Book of the Dead.

Door de eerste vertoning voor vrienden en familie bereikte de film producent Irvin Shapiro, die vervolgens meehielp met het vertonen van de film op het Cannes Film Festival. Stephen King was lyrisch over de film en hierdoor besloot New Line Cinema de film te gaan distribueren in 1983.

De remake / vervolg uit 1987

Er werd $30 miljoen binnengeharkt en er kwamen al snel plannen voor een vervolg. Toen al dacht Raimi er aan om de film in de middeleeuwen te laten afspelen, maar filmproducent (en dus geldschieter) Dino De Laurentiis drong aan om zo veel mogelijk hetzelfde concept aan te houden.

De eerste 20 minuten van de horrorcomedy Evil Dead 2: Dead by Dawn (1987) is een soort van-remake, dit keer alleen met Ash (wederom gespeeld door Campbell) en Linda Williams die een weekendje naar de verlaten hut gaan. Ná die twintig minuten begint de film haast opnieuw met vier nieuwe bezoekers aan het hutje. De film eindigt met een bruggetje, zodat Raimi wel zijn vervolg dat in de middeleeuwen speelt kon maken: Army of Darkness (1992).

De moderne remake uit 2013

Genoeg remakes? Nee, natuurlijk niet. De bovenstaande films zijn oud en echt B-horror. Sam Raimi en Bruce Campbell hebben vaak nagedacht over een moderne remake en hoewel de plannen leken uit te sterven, zat het er in 2013 toch in. Dit keer geen hoofdrol voor Campbell en ook geen script plus regie van Raimi.

Het script werd geschreven door Rodo Sayagues en Fede Álvarez, waarbij de laatste ook de regie op zich nam. Het verhaal is zeer vergelijkbaar: Een vakantiehuisje, jongeren, oude geluidsopnames en een vreemd boek. Met een volledig nieuwe cast werd Evil Dead voor het eerst als een horror-thriller uitgebracht.

De reboot van de reeks succesvol. In 2023 verscheen Evil Dead Rise en in 2026 verschijnt Evil Dead Burn. Beiden zijn overigens geen vervolgen of remakes, maar nieuwe hoofdstukken in het universum.

Om het wel wat ingewikkelder te maken, Álvarez en Raimi hebben ook wel eens laten vallen dat The Evil Dead (1981) én Evil Dead (2013) in hetzelfde universum kunnen bestaan, het kwaad kan immers in verschillende tijden door verschillende mensen worden opgewekt. Is het met deze theorie nog een remake?

Onofficiële remakes? Rip-offs!

We blijven bij The Evil Dead. (Van de hoofdredactie krijg ik vast commentaar dat ik geen andere films bespreek, maar dat komt in een volgend artikel.) De volgende titels zijn niet zo zeer remakes, maar eigenlijk rip-offs. Hier zijn vele versies van, ik houd het even beperkt tot een vijftal directe rip-offs:

Demon Wind (VS, 1990)

Hoewel deze als een van de eerste rip-offs wordt genoemd, is Demon Wind toch nog enigszins origineel en missen we wel het grote boek. Dit keer gaan vijf vrienden naar een verlaten boerderij om een dood van de grootouders van een van hen te onderzoeken. De oorzaak wordt al snel duidelijk: Demonen.

De film van debuterend regisseur Charles Phillip Moore heeft een 4,8 op IMDb, maar heeft wel een eigen schare fans gekregen. Zeker iets om te kijken.

Bach ke Zara (India, 2008)

Bollywood Evil Dead zoals de Engelse titel luidt, schijnt een 1-op-1 zeer lowbudget rip-off te zijn met twee verschillen: Een lange seksscène en twee musicalscènes. Met een cijfer van 2,7 op IMDb ga ik deze film van regisseur Salim Raza niet eens opzoeken.

Vittra (Zweden, 2012)

Ook de eerste Zweedse bioscoopzombiefilm (Engelse titel: Wither) heeft een bekend plot: Albin en Ida Williams, een jong stel, gaat met een aantal vrienden naar een afgelegen hut. Deze lijkt op slot en ze besluiten in te breken. Een van hen lijkt zich demonisch te gedragen. We hebben nu met Vættr, de Zweedse variant van Deadites, te maken. Deze wezens stelen je ziel door je aan te kijken en laten je ondood achter...

Door Cinemasploitation beschreven als: "the film that Evil Dead 2013 should have been." Wat mij betreft een kijktip. Het regieduo Sonny Laguna en Tommy Wiklund maakte 3 jaar later Puppet Master: The Littlest Reich.

Evil Head (VS, 2012)

Zo'n lijstje is natuurlijk niet compleet zonder een X-rated versie. En als je het plot leest, klinkt het ook wel heel logisch: Twee stellen gaan naar een verlaten huisje en door het openen van een oud boek ontketenen ze 'an ancient and horny evil'...

"One of the Best Spoofs Out There" volgens iemand op de grote filmdatabase.

The Book of the Dead (Italië, 2024)

Deze Engelstalige Italiaanse film doet het ook: een groep vrienden gaat een weekendje studeren in een villa op het platteland. De eigenaar waarschuwt nog: Ga niet de kelder in. Dus ja, wat vinden ze daar: Een necronomicon. En zo begint wederom de demonenplaag.

Grote probleem met deze lowbudgetfilm is dat de Italiaanse acteurs Engels moeten spreken. Ook deze sla ik over.

3 remakes maar geen gebrek aan kwaliteit

Terug naar Sam Raimi. De filmmaker combineerde zijn eigen creativiteit met de films die hij in drive-inbioscopen zag, Night of the Living Dead (1968) die hij als kind zag en het werk van H.P. Lovecraft om de wereld van The Evil Dead te vormen.

Remakes maken is ook business, dat had Sam Raimi goed door. De eerste film Within the Woods maakte hij juist al om hem te kunnen remaken mét een groter budget. En dat lukte. Dat hij door de investeerder van Evil Dead II het verhaal nog een keer in 20 minuten moest remaken deed hij gewoon. En in 2013 werd de film succesvol geremaked voor een nieuw publiek.

Toch verloor hij het publiek nooit uit het oog. Elk van de films heeft zijn eigen bestaansrecht. Geen enkele is slecht. Uiteindelijk draait het niet om wat origineel is, maar om wat goed verteld wordt.

Ik kan niet anders zeggen dan: Bedankt voor deze remakes!